De brief is het startpunt
De plicht om aangifte te doen ontstaat niet doordat je een bepaald bedrag verdient, maar doordat je wordt uitgenodigd. Krijg je een aangiftebrief, dan móet je aangifte doen — ook als er onder de streep niets te betalen valt. De uiterste datum staat in die brief zelf en niet in een algemene regel; vaak is het 1 mei, maar ga af op je eigen brief.
Kom je die datum niet halen, vraag dan uitstel aan vóórdat hij verstrijkt. Wie een uitnodiging krijgt en niet op tijd indient, riskeert een boete — en die staat los van de vraag of je uiteindelijk moest betalen of terugkreeg.
Zonder brief kun je toch aangifteplichtig zijn
Geen aangiftebrief betekent niet automatisch geen plicht. Zou uit een aangifte blijken dat je meer moet bijbetalen dan het drempelbedrag dat voor dat jaar geldt, dan ben je verplicht die aangifte uit eigen beweging te doen. Die drempelbedragen worden per jaar vastgesteld, dus kijk ze na voor het jaar waar het om gaat in plaats van een bedrag uit je hoofd te gebruiken.
Andersom werkt het niet als plicht maar als kans: zou je geld terugkrijgen, dan hoef je niets te doen, maar dan krijg je het ook niet. Dat speelt vaak bij wie maar een deel van het jaar in Nederland heeft gewerkt, want de loonheffing is dan berekend alsof je het hele jaar zo verdiende.
Als ondernemer geef je je winst hier aan
Ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting — een eenmanszaak of een aandeel in een vof — dan is er geen aparte "ondernemersaangifte". Je winst uit onderneming is onderdeel van je gewone aangifte inkomstenbelasting, in box 1, naast bijvoorbeeld loon uit een baan die je ernaast hebt.
Daar horen de ondernemersaftrekken bij, en die hangen aan het urencriterium van 1.225 uur. Een sluitende administratie is dus niet alleen een bewaarplicht: het is de onderbouwing van je winst én van je aftrekposten in dezelfde aangifte.
Stap voor stap: je aangifte als ondernemer
Stap 1: sluit je boekjaar af. Als ondernemer bestaat je aangifte uit twee delen: een privédeel, dat iedereen invult, en een ondernemingsdeel met je winst-en-verliesrekening en je balans. Voor dat tweede deel heb je cijfers nodig die alleen je administratie kent: je omzet zonder btw, je inkoop, de afschrijvingen op je bedrijfsmiddelen en je bedrijfskosten, en op de balans onder meer je openstaande facturen en je bank- en kassaldo op 31 december.
Stap 2: log in op Mijn Belastingdienst; daar staat je aangifte inkomstenbelasting klaar. Stap 3: vul het privédeel in en neem in het ondernemingsdeel je winst-en-verliesrekening en je balans over. Daar horen ook de ondernemersaftrekken bij, zoals de zelfstandigenaftrek als je aan het urencriterium voldoet. Stap 4: controleer de berekening en verstuur vóór de datum in je aangiftebrief — of vraag daarvóór uitstel aan.
In booxx staan de winst-en-verliesrekening en de balans van je boekjaar onder Overzichten, met een doorklik naar de boekingen eronder. Gedurende het jaar laat IB & Zvw reserveren zien hoeveel je ongeveer opzij moet zetten voor de aanslag — een schatting, geen aangifte. Doet een boekhouder je aangifte met eigen aangiftesoftware, dan geef je hem de fiscale export (een RGS-brugstaat), zodat hij je cijfers niet hoeft over te tikken.
Het jaar waarin je naar Nederland kwam
Verhuisde je in de loop van een jaar naar Nederland, dan was je dat jaar een deel binnenlands en een deel buitenlands belastingplichtig. Voor dat jaar doe je geen gewone aangifte maar een M-aangifte, waarin die twee periodes uit elkaar worden gehouden. Hetzelfde geldt voor het jaar waarin je vertrekt.
Dat formulier was jarenlang alleen op papier te doen. Sinds 2026 kan de M-aangifte online in Mijn Belastingdienst, vanaf 1 mei, met DigiD of met een erkend Europees inlogmiddel — wat het aanzienlijk eenvoudiger maakt voor wie nog geen DigiD had toen hij aankwam.
Bijgewerkt op 2 oktober 2026. Algemene uitleg over de Nederlandse regels, geen fiscaal advies — voor jouw situatie beslis je samen met je boekhouder of de Belastingdienst.