Een schatting van je belasting voor dit jaar, vooraf in termijnen betaald. Klopt de schatting niet, dan pas je hem zelf aan.
In het kort
Een voorlopige aanslag is een schatting van de inkomstenbelasting die je over een jaar betaalt of terugkrijgt. De Belastingdienst stuurt hem vaak ongevraagd, op basis van gegevens uit een eerder jaar; je kunt hem ook zelf aanvragen in Mijn Belastingdienst. Je betaalt het lopende jaar in één keer, uiterlijk een maand na de datum op de aanslag, of in maximaal elf maandtermijnen. Als ondernemer krijg je daarnaast een aparte voorlopige aanslag voor de Zvw-bijdrage. Na je aangifte wordt wat je al betaalde verrekend met de definitieve aanslag. Verdien je meer of minder dan de schatting, wijzig hem dan: meestal kan dat tot 1 mei van het jaar erna, of tot de datum in je aangiftebrief. Bezwaar maken tegen een voorlopige aanslag kan niet; wijzigen wel.
Een schatting van je inkomstenbelasting over een jaar. Na je aangifte verrekend met de definitieve aanslag.
Betalen
In één keer uiterlijk een maand na de datum van de aanslag, of in maximaal 11 maandtermijnen; de laatste vóór het einde van het jaar.
Wijzigen
In Mijn Belastingdienst, met DigiD. Meestal tot 1 mei van het jaar erna; met een aangiftebrief tot de datum daarin.
Zvw-bijdrage
Als ondernemer krijg je een aparte voorlopige aanslag Zvw. Die wijzig je op dezelfde manier.
Bezwaar
Niet mogelijk tegen een voorlopige aanslag inkomstenbelasting: je wijzigt hem.
Voorbeeld: je verdient meer dan je voorlopige aanslag denkt
Je voorlopige aanslag 2026 gaat uit van je cijfers van 2024, toen je € 30.000 winst maakte. Dit jaar verwacht je € 45.000. De winstbedragen zijn verzonnen; de belasting is uitgerekend met de netto-rekenhulp van deze site, met dezelfde aannames: urencriterium gehaald, geen ander inkomen, geen fiscale partner.
Voorbeeld: je verdient meer dan je voorlopige aanslag denkt
Bij € 30.000 winst
≈ € 791 inkomstenbelasting en ≈ € 1.219 Zvw-bijdrage
Bij € 45.000 winst
≈ € 5.557 inkomstenbelasting en ≈ € 1.855 Zvw-bijdrage
Wijzig je niets
Dan betaal je na je aangifte over 2026 ineens ongeveer € 5.401 bij: € 4.766 inkomstenbelasting en € 635 Zvw
Termijnen (voorbeeld van de Belastingdienst)
Een aanslag van € 1.210 met datum 28 januari 2026: 11 termijnen van € 110, de eerste uiterlijk 28 februari, de laatste uiterlijk 31 december
Wat hieruit volgt: € 15.000 meer winst kost hier ruim € 5.400 meer belasting en Zvw, meer dan een derde van de extra winst: over elke extra euro belastbare winst betaal je het schijftarief plus de Zvw-bijdrage, en de algemene heffingskorting wordt lager. Controleer je voorlopige aanslag daarom elk jaar tegen je eigen cijfers. In booxx houdt het scherm IB & Zvw reserveren dat bij vanaf de winst in je boekhouding.
De Belastingdienst stuurt een voorlopige aanslag als hij verwacht dat je volgend jaar veel moet betalen. De schatting is gebaseerd op wat hij van je weet, meestal je aangifte van een eerder jaar: heb je je voorlopige aanslag 2026 niet zelf gewijzigd, dan gaat hij uit van je gegevens van 2024. De aanslag wordt elk jaar automatisch verlengd; die voor het nieuwe jaar komt vanaf begin december.
Ben je dit jaar gestart en verwacht je winst, dan heb je meestal nog geen voorlopige aanslag. De Belastingdienst raadt startende ondernemers aan er dan zelf een aan te vragen. Anders krijg je volgend jaar de definitieve aanslag over je eerste jaar en ongeveer tegelijk de voorlopige aanslag over het jaar daarna: twee rekeningen op hetzelfde moment.
Zo controleer je hem
Leg de winst waarmee de aanslag rekent naast wat je dit jaar verwacht. Dat getal staat niet in de brief maar in je administratie: omzet min kosten tot nu toe, doorgerekend naar een heel jaar. Wijkt het flink af, dan klopt de aanslag niet meer, en dat geldt in beide richtingen: te laag betekent bijbetalen na je aangifte, te hoog betekent dat je een jaar lang geld voorschiet.
Kijk ook naar de Zvw-bijdrage. Als ondernemer krijg je daarvoor een aparte voorlopige aanslag, ook een schatting op basis van een eerder jaar. Verdien je minder, dan kun je ook die online laten aanpassen.
Wijzigen in Mijn Belastingdienst
Je wijzigt een voorlopige aanslag online in Mijn Belastingdienst, met je DigiD. Je vult daarbij al je gegevens opnieuw in, ook wat niet verandert; houd dus je verwachte winst, je IBAN en eventueel de gegevens van je fiscale partner bij de hand. Een wijziging via Mijn Belastingdienst is meestal binnen vijf weken verwerkt; daarna krijg je een nieuwe aanslag met nieuwe termijnen.
Meestal kun je aanvragen of wijzigen tot 1 mei van het jaar ná het belastingjaar. Heb je een aangiftebrief gekregen, dan geldt de uiterste datum voor je aangifte, of de datum tot wanneer je uitstel hebt. Heb je je aangifte over dat jaar al gedaan, dan kun je de voorlopige aanslag niet meer aanvragen of wijzigen.
Stopzetten, bezwaar en betalingsproblemen
Stopzetten kan alleen als je via de voorlopige aanslag elke maand geld terugkrijgt, bijvoorbeeld voor hypotheekrenteaftrek. Moet je betalen, dan kun je hem alleen wijzigen. Bezwaar maken tegen een voorlopige aanslag inkomstenbelasting kan niet; tegen de definitieve aanslag wel, binnen zes weken na de datum ervan.
Kun je het lopende jaar niet meer in minstens twee maandtermijnen betalen, bijvoorbeeld omdat de aanslag in december komt, dan betaal je hem binnen zes weken na de datum ineens. Lukt betalen niet, kijk dan of je uitstel van betaling of een betalingsregeling kunt krijgen.
Wat het pakket voor je bijhoudt
Om een voorlopige aanslag te controleren heb je één getal nodig dat de Belastingdienst nog niet heeft: je winst van dit jaar. In booxx staat die in je winst-en-verliesrekening. Het scherm IB & Zvw reserveren rekent je winst tot nu toe door naar een heel jaar, berekent daarover de belasting en toont het deel dat bij de verstreken maanden hoort. Vul je verwachte jaarwinst in de rekenhulp op deze site in, met dezelfde berekening, dan zie je de inkomstenbelasting en Zvw voor het hele jaar. Ligt dat bedrag ver van je voorlopige aanslag, dan weet je dat je hem moet wijzigen, en met welke winst.
De voorlopige aanslag zelf wijzig je in Mijn Belastingdienst; het pakket dient niets in. Het werkt in het Nederlands, Engels, Pools, Hongaars en Roemeens, en je kunt het 90 dagen proberen zonder betaalmethode.
Bijgewerkt op 2 oktober 2026. Algemene uitleg over de Nederlandse regels, geen fiscaal advies — voor jouw situatie beslis je samen met je boekhouder of de Belastingdienst.
Veelgestelde vragen
Wat is een voorlopige aanslag?
Een schatting van de inkomstenbelasting die je over een jaar betaalt of terugkrijgt. Je betaalt hem vooraf, in één keer of in maximaal elf maandtermijnen, en na je aangifte wordt hij verrekend met de definitieve aanslag.
Kan ik mijn voorlopige aanslag wijzigen?
Ja, online in Mijn Belastingdienst met DigiD. Meestal kan dat tot 1 mei van het jaar erna, of tot de uiterste datum van je aangifte als je een aangiftebrief kreeg. Na je aangifte over dat jaar kan het niet meer.
Kan ik een voorlopige aanslag stopzetten?
Alleen als je er elke maand geld mee terugkrijgt. Moet je betalen en klopt het bedrag niet, dan wijzig je hem.
Moet ik als startende zzp'er een voorlopige aanslag aanvragen?
Het hoeft niet, maar de Belastingdienst raadt het aan als je winst verwacht. Anders betaal je volgend jaar de definitieve aanslag over je eerste jaar en de voorlopige aanslag over het jaar erna ongeveer tegelijk.
Kan ik bezwaar maken tegen een voorlopige aanslag?
Nee. Tegen een voorlopige aanslag inkomstenbelasting kun je geen bezwaar maken; je wijzigt hem. Tegen de definitieve aanslag kun je binnen zes weken na de datum ervan bezwaar maken.
Maak een administratie aan, stuur je eerste factuur en kijk of het werkt. De eerste 90 dagen zijn gratis en er wordt geen betaalmethode gevraagd, dus er is niets om later op te zeggen.