Administratie

Je boekhouder opzeggen of wisselen

Opzeggen mag altijd, maar je contract kan een termijn noemen. Waar het echt om gaat: je administratie, je auditfile en je machtigingen moeten goed overkomen.

In het kort

Opzeggen
Mag volgens de wet altijd. Als ondernemer ben je wel gebonden aan een opzegtermijn of vergoeding in je contract; lees dat eerst.
Wat je terugvraagt
Je stukken, de auditfile (XAF) per boekjaar, de saldibalans op de wisseldatum en kopieën van de ingediende aangiften.
Machtigingen
Trek de machtiging van je oude boekhouder in en machtig de nieuwe. Toegang tot je boekhoudpakket regel je apart.
Lees verder

Een opdracht aan je boekhouder kun je volgens de wet altijd opzeggen (artikel 7:408 Burgerlijk Wetboek). Omdat je als ondernemer opdracht geeft, mag je contract daarvan afwijken: een opzegtermijn of een vergoeding in de opdrachtbevestiging of de algemene voorwaarden geldt dan ook voor jou (artikel 7:413 lid 2). Zeg schriftelijk op, vraag in dezelfde brief je stukken en de auditfile (XAF) van elk boekjaar terug, en spreek af wie de lopende btw-aangifte en de jaarafsluiting doet. Trek daarna de machtigingen bij de Belastingdienst in of laat ze omzetten. De bewaarplicht van zeven jaar blijft bij jou, dus zorg dat je alles terugkrijgt.

Mag je je boekhouder zomaar opzeggen?

Ja. Een boekhouder werkt op basis van een overeenkomst van opdracht, en volgens artikel 7:408 van het Burgerlijk Wetboek kan de opdrachtgever die altijd opzeggen. De opdrachtgever ben jij. Je boekhouder zelf heeft minder ruimte: zonder gewichtige reden kan hij alleen een opdracht opzeggen die voor onbepaalde tijd geldt en niet eindigt doordat het werk af is.

Er is wel een voorbehoud. Alleen wie als particulier opdracht geeft, is volledig beschermd: ten nadele van hem mag een contract niet van die vrije opzegging afwijken (artikel 7:413). Geef je als ondernemer opdracht, dan kunnen je opdrachtbevestiging of de algemene voorwaarden van het kantoor wél een opzegtermijn of een vergoeding noemen, en die geldt dan. Lees die stukken dus eerst. Eindigt de opdracht voordat het werk af is of de afgesproken periode voorbij is, dan heeft je boekhouder recht op een redelijk deel van het honorarium; daarbij tellen onder meer het werk dat hij al deed en het voordeel dat jij ervan hebt (artikel 7:411).

Wanneer wissel je het makkelijkst?

Kies een moment waarop een tijdvak af is. Na de btw-aangifte van een kwartaal is de knip het schoonst: het oude kantoor dient het afgesloten kwartaal in, het nieuwe begint met het volgende. Wissel je na de jaarafsluiting, dan neemt het nieuwe kantoor een afgesloten boekjaar met een vaste beginbalans over.

Leg vast wie wat afmaakt. Drie dingen kunnen tussen wal en schip vallen: de btw-aangifte van het laatste tijdvak, de jaarafsluiting van het vorige jaar en de aangifte inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting over dat jaar. Zet in je opzegbrief per onderdeel wie het doet, zodat niemand een termijn mist.

Zo wissel je van boekhouder

  1. Lees je contractStaat er in de opdrachtbevestiging of de algemene voorwaarden een opzegtermijn of een vergoeding?
  2. Kies het momentBij voorkeur na de aangifte van een btw-tijdvak of na de jaarafsluiting.
  3. Zeg schriftelijk opMet de einddatum, wie de lopende aangiften doet en welke stukken je terug wilt.
  4. Vraag je stukken terugPer boekjaar de auditfile (XAF), plus de saldibalans en de ingediende aangiften.
  5. Zet je machtigingen omDe oude machtiging intrekken, de nieuwe boekhouder machtigen of zelf aangifte doen.
  6. Lees de auditfile inIn het nieuwe pakket, en vergelijk de beginbalans met de saldibalans op de wisseldatum.

Welke stukken vraag je terug?

Wat je boekhouder voor je bijhoudt, hoort bij jouw administratie, en de bewaarplicht ligt bij jou: zeven jaar, en tien jaar voor gegevens over onroerende zaken. In zijn brochure over de fiscale bewaarplicht schrijft de Belastingdienst dat gegevens die een servicebureau voor je bijhoudt ook onder die bewaarplicht vallen, en raadt hij aan daar goede afspraken over te maken. Een wissel is het moment om ze op te halen.

Het belangrijkste stuk is de auditfile: een XAF-bestand per boekjaar met je rekeningschema, relaties, btw-codes, beginbalans en alle boekingen. Daarmee leest een ander pakket je boekhouding in en hoef je niet opnieuw te beginnen. Vraag hem van elk jaar dat nog open staat of dat je nog wilt kunnen inzien, en vraag ook wat niet in dat bestand zit.

Wat je terugvraagt, en waarom

Wat het isWaarom je het nodig hebt
Auditfile (XAF) per boekjaarAlle boekingen, rekeningen, relaties en btw-codes van dat jaar in één standaardbestand.Je nieuwe pakket leest je boekhouding ermee in; de Belastingdienst kan hem ook bij een controle opvragen.
Saldibalans op de wisseldatumDe stand van elke rekening op de dag van de overstap.Hiermee controleer je of de ingelezen beginbalans klopt.
Openstaande postenFacturen die je nog moet ontvangen en nog moet betalen.Zo wordt een betaling na de wissel aan de juiste factuur gekoppeld.
Ingediende aangiftenKopieën van de btw-aangiften en de aangiften inkomsten- of vennootschapsbelasting.Zonder die kopieën beantwoord je een vraag over een oud tijdvak niet, en corrigeer je het niet.
ActivaregisterJe bedrijfsmiddelen met aanschafprijs en afschrijving.Een auditfile bevat alleen de boekingen, niet het afschrijvingsschema.
Je originele stukkenFacturen, bonnen, contracten en bankafschriften die je zelf aanleverde.Ze vallen onder je bewaarplicht van zeven jaar.
Bron bewaarplicht: Belastingdienst, 'Hoelang moet u gegevens bewaren?' (gelezen op 4 november 2026) en de brochure 'Uw geautomatiseerde administratie en de fiscale bewaarplicht' (de zin over het servicebureau).

Administratie bewaren

Mag je boekhouder je administratie vasthouden tot je betaalt?

Soms houdt een boekhouder de stukken vast tot een openstaande rekening betaald is, en beroept hij zich op een retentierecht (artikel 3:290 Burgerlijk Wetboek).

Wat je zelf kunt doen: betaal de rekeningen waarover geen discussie is, vraag de stukken schriftelijk op met een datum, en noteer wat er wel en niet terugkomt. Je boekhouder moet verantwoording afleggen over hoe hij de opdracht uitvoerde (artikel 7:403), en je vordering om de stukken terug te krijgen die hij voor de opdracht onder zich kreeg, verjaart pas vijf jaar nadat zijn werkzaamheden zijn geëindigd (artikel 7:412). Komen jullie er niet uit, schakel dan een jurist in.

Je machtigingen bij de Belastingdienst omzetten

Toegang tot je boekhouding en een machtiging bij de Belastingdienst zijn twee aparte dingen, en je zet ze ook apart om. Heeft je oude boekhouder een DigiD-machtiging voor je eenmanszaak, dan trek je die in onder Mijn machtigingen op machtigen.digid.nl. Heeft hij een ketenmachtiging via eHerkenning (bij een vof of bv), vraag het kantoor dan om die te beëindigen. Daarna machtig je de nieuwe boekhouder, of doe je de aangiften zelf.

Ontvangt je oude boekhouder de gegevens van je aanslagen digitaal (Serviceberichten Aanslag), dan is dat een registratie voor één soort belasting en één aangiftejaar. Heeft hij een doorlopende machtiging, dan breidt de Belastingdienst die registratie automatisch uit naar het volgende jaar, zonder dat jij een brief krijgt. Vraag je oude boekhouder dus ook die registraties te beëindigen. Hoe elke machtiging werkt en waar je hem intrekt, staat in de gids over je accountant machtigen.

Accountant machtigen

Verder in booxx: zelf, of met je nieuwe boekhouder

Stap je over naar booxx, dan kies je de auditfile bovenaan het inrichtscherm. Je bedrijfsgegevens worden eruit gelezen, je oude rekeningen krijgen een koppelvoorstel, en je boekingen en beginbalans komen mee. Je gaat dus verder waar je gebleven was.

Werk je met een nieuwe boekhouder, dan nodig je die in booxx uit met de rol Accountant, zonder extra kosten. Wil je het voortaan zelf doen, lees dan eerst wanneer dat verstandig is en wanneer niet.

Zelf boekhouden of een accountant?

90 dagen gratis proberen90 dagen gratis, daarna € 19 per maand · geen betaalmethode nodig · maandelijks opzegbaar

Voorbeeldbrief: je boekhouder opzeggen

Pas de brief aan je eigen situatie aan en stuur hem per e-mail of aangetekend, zodat je kunt laten zien wanneer je opzegde. Noemt je contract een opzegtermijn, reken de einddatum daar dan mee uit.

Voorbeeldbrief opzegging

Je naam en bedrijfsnaam · KvK-nummer nummer

Aan: naam boekhouder of kantoor

Datum: datum

Onderwerp: opzegging van de opdracht voor mijn administratie

Hierbij zeg ik de opdracht voor het voeren van mijn administratie op tegen datum, of zoveel later als de opzegtermijn in onze afspraken vereist. Graag ontvang ik een bevestiging van deze opzegging en van de einddatum.

De lopende werkzaamheden ronden we zo af: de btw-aangifte over tijdvak doet u / doet mijn nieuwe boekhouder; de jaarafsluiting over jaar doet u / doet mijn nieuwe boekhouder.

Graag ontvang ik vóór datum: de auditfile (XAF) van de boekjaren jaren, de saldibalans per wisseldatum, de lijst met openstaande posten, kopieën van de ingediende aangiften, het activaregister en de originele stukken die ik heb aangeleverd. Werk dat nog niet af is, ontvang ik graag in de staat waarin het nu is.

U mag de stukken ook rechtstreeks sturen aan mijn nieuwe boekhouder: naam en e-mailadres.

Wilt u de machtigingen die u namens mij bij de Belastingdienst gebruikt, en de registraties voor Serviceberichten Aanslag, per datum beëindigen?

Graag ontvang ik een eindafrekening van de werkzaamheden tot de einddatum.

Met vriendelijke groet, naam

Een voorbeeld, geen juridisch advies. Staat er in je voorwaarden iets anders over opzeggen, dan gaat dat voor.

Bijgewerkt op 4 november 2026. Algemene uitleg over de Nederlandse regels, geen fiscaal advies — voor jouw situatie beslis je samen met je accountant of de Belastingdienst.

Veelgestelde vragen

Hoe lang is de opzegtermijn van een boekhouder?

De wet noemt geen termijn: je kunt de opdracht altijd opzeggen. Als ondernemer ben je wel gebonden aan een opzegtermijn of vergoeding die in je opdrachtbevestiging of de algemene voorwaarden staat. Spreek in elk geval af wie het lopende werk afmaakt.

Kan ik midden in het jaar van boekhouder wisselen?

Ja. Kies bij voorkeur het einde van een btw-tijdvak, zodat het oude kantoor het afgesloten kwartaal indient en het nieuwe met het volgende begint. Vraag de auditfile van het lopende jaar tot de wisseldatum en een saldibalans op die dag.

Mag mijn boekhouder mijn administratie vasthouden tot ik betaal?

Niet zonder meer. Betaal wat onbetwist is en vraag de stukken schriftelijk op.

Wie doet de laatste btw-aangifte als ik wissel?

Dat spreek je af. Het eenvoudigst is dat het oude kantoor het tijdvak indient dat het al heeft geboekt. Zet het in je opzegbrief, zodat de aangifte niet tussen twee kantoren blijft liggen.

Kan mijn nieuwe boekhouder in mijn boekhouding meekijken?

Ja. In booxx nodig je je boekhouder uit met de rol Accountant, zonder extra kosten. Een machtiging bij de Belastingdienst regel je daarnaast apart.

KennisbankEen boekhoudpakket dat jouw taal spreekt

booxx.nlBoekhouden in je eigen taal

Begin met het kwartaal waar je nu in zit

Maak een administratie aan, stuur je eerste factuur en kijk of het werkt. De eerste 90 dagen zijn gratis en er wordt geen betaalmethode gevraagd, dus er is niets om later op te zeggen.

90 dagen gratis, daarna € 19 per maand · geen betaalmethode nodig · maandelijks opzegbaar